Türkiye'de gelir dağılımı ve yaşam koşullarına dair en kapsamlı verileri içeren "Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2025" sonuçları kamuoyu ile paylaşıldı. Bir önceki takvim yılı olan 2024 yılını referans alarak hazırlanan raporda, gelir adaletinden sektörel kazançlara kadar pek çok kritik veri gün yüzüne çıktı. Açıklanan verilere göre, toplumun en zengin kesimi ile en yoksul kesimi arasındaki gelir makasında sınırlı da olsa bir daralma gözlemlendi. En yüksek gelire sahip yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay bir önceki yıla göre 0,1 puan azalarak yüzde 48,0 seviyesine geriledi. Buna karşılık, en düşük gelire sahip yüzde 20’lik grubun payı ise 0,1 puan artışla yüzde 6,4’e yükseldi.
Gelir dağılımındaki eşitsizliği ölçmek için kullanılan ve sıfıra yaklaştıkça eşitliği temsil eden Gini katsayısı da bu dönemde iyileşme gösterdi. Katsayı, bir önceki yıla göre 0,003 puan azalarak 0,410 olarak tahmin edildi. Bu rakam, gelir dağılımında kısmi bir düzelmeye işaret etse de eşitsizliğin sürdüğünü ortaya koyuyor. Sosyal transferlerin gelir dağılımı üzerindeki etkisi de raporda dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı. Emekli ve dul yetim maaşları dahil tüm sosyal transferler hariç tutulduğunda Gini katsayısının 0,420’ye yükseldiği görüldü.
Hanehalkı gelirlerinde ise ciddi bir artış kaydedildi. Türkiye genelinde yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri, bir önceki yıla göre yüzde 76,7 oranında artarak 662 bin 414 TL’ye ulaştı. Benzer bir artış ferdi gelirlerde de yaşandı. Yıllık ortalama eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert geliri, yüzde 77,3’lük artışla 332 bin 882 TL seviyesine çıktı. Hanehalkı tiplerine bakıldığında, tek kişilik hanelerin yıllık ortalama geliri 418 bin 025 TL ile en yüksek seviyede ölçüldü. Kalabalık ailelerde ise fert başına düşen gelirin daha düşük seviyelerde kaldığı görüldü.
Gelir türleri incelendiğinde, maaş ve ücret gelirlerinin toplam gelir içindeki payı yüzde 49,7 ile ilk sırada yer aldı. Bu oranı yüzde 18,3 ile müteşebbis gelirleri ve yüzde 18,2 ile sosyal transferler takip etti. Eğitim durumu ve sektörler de gelir üzerinde belirleyici rol oynadı. Yükseköğretim mezunları yıllık ortalama 566 bin 839 TL ile en yüksek geliri elde ederken, sektörel bazda en yüksek artış yüzde 79,0 ile inşaat sektöründe yaşandı. Hizmet sektörü çalışanları yıllık ortalama 426 bin 045 TL gelir elde ederken, tarım sektörü 237 bin 461 TL ile en düşük gelir grubunu oluşturdu. Bölgesel bazda ise Ankara, İstanbul ve İzmir en yüksek gelirli bölgeler olurken, Van, Muş, Bitlis ve Hakkari bölgesi listenin son sırasında yer aldı.
Yorumlar
Kalan Karakter: