Mutfakta yangın kapıda!
Savaş nedeniyle artan mazot fiyatları, nakliyeyi de vurdu. Motorinin fiyatı bazı kentlerde 80 liranın da üzerine çıktı. Sebze-meyve hallerinde nakliye fiyatları uçtu. 15 gün önceki nakliye fiyatları ile bugünkü nakliye fiyatları arasında büyük fark oluştu. Halciler, artan fiyatların önümüzdeki günlerde mutlaka mutfağa yansıyacağına dikkat çekerek, bir an önce önlem alınmasını istedi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi, CHP Manisa Milletvekili Vehbi Bakırlıoğlu, Manisa Hali’nde esnafı dinledi. Akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkisini sordu. Halciler, akaryakıt fiyatlarının büyük sıkıntı yarattığına dikkat çekti.
Dönüşte aynı olmaz
Soğan işiyle uğraşan halci, “Arkada 2 TIR mal var, arife gününden sardık. Nakliyeler 35 bin lira. Adam diyor ki, ‘bak bilgin olsun bugün gideceğim dönüşte aynı olmaz.’ Aydan aya pazarlık yapıyoruz. Bir sonraki ay farklı fiyat olacağını söylüyor. En az 15-20 bin lira seferine yansıyacak” dedi.
Çiftçi zaten bitik
10 liraya satılan soğanın 5 lirasının işçilik olduğuna işaret eden halci, “2 lirasını da nakliyeye verdin mi etti 7 lira. 3 lira bana mı yetecek, tüccara mı yetecek, çiftçiye mi yetecek. Çiftçi zaten bitik. Sermayemizle iş yapıyoruz. Peşin para ile alıp veresiye mal satıyoruz. Kime yetecek ? 20 ton mal satacaksın 60 bin lira” diye konuştu.
Derdimizi kime anlatacağız ?
Başka bir esnaf, akaryakıttaki artışı yurttaşlara yansıtmamaya çalıştıklarını belirterek, şunları söyledi: “Derdimizi anlatamıyoruz. Bu mallar sonuçta mazot üzerinden geliyor. Mazot da durmadan yükseliyor. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek insanların içine bir çıksın. Derdini sorsun. Halkın içerisine girsin. İnsanları dinlesin. Biz derdimizi kime, nasıl anlatacağız ? KDV’den fedakârlık yapabilirler, başka yerlerden yapabilirler. Bizim anlaştığımız nakliyeciler var. Onlarla sürekli masaya oturuyoruz. Sürekli masaya oturunca da bizim zararımıza geliyor. Halk da halcilerin büyük paralar kazandıklarını düşünüyor. Davulun sesi uzaktan hoş gelir. İşin içine bir gir bakalım. Dün geceden bu yana buradayız.”
Patlıcan 150 lira!
Mal almak için hale gelen bir manav ise CHP’li Bakırlıoğlu’na fiyatlardan yakındı. Manav, “Herşey çok pahalı. Patlıcan 150 lira, bunu kim alacak, nasıl alacak ? Domates 70 lira, nasıl satacaksın ? İnsanlar birer ikişer tane alıyorlar” dedi.
Mutfağa mutlaka yansır
Hal esnafı, işlerin eskisi gibi olmadığına dikkat çekiyor. Mazotun da ilacın da fiyatının yükseldiğine işaret eden esnaf, şöyle devam etti:
“Düzelir mi düzelmez mi bilmiyoruz. Her geçen yıl önceki yılı arıyoruz. Bu yıl kötü ama herhalde seneye daha kötü olacak. Mazotu görüyorsunuz. İşimiz mazotla. İki tane kapıya araba geldi bugün birisinin nakliyesi 60 bin lira, birisi 35 bin lira. 100 bin lira nakliyeye para ver. 15 gün önce düşüktü. 60 bin liraya gelen nakliye 45-42’ye geliyordu. Yani yüzde 30 arttı. Bu da ister istemez halka yansıyacak. Sektör zaten sıkıntılıydı. Hükümetimizin bu konuda KDV’den, birşeylerden düşmesi lazım. Bu durum mutfağa mutlaka yansır.”
Daha arifesindeyiz
Akaryakıt fiyatlarının nakliye masraflarını patlattığına işaret eden bir esnaf, şöyle devam etti:
“Bu tüketiciye yansıyor, yansıyacak. Fiyat, nakliye mesafesine göre değişiyor. Ödemiş’ten gelen 2’ye katladı. Başka biryerden gelen yüzde 50’ye katladı. Maliyetler yüksek. Bu halka yansıyacak. Daha arifesindeyiz işin. Bu işin daha ilerisi de var. Şu anda ürünlere yansıtılmıyor. Biz kendi cebimizden devam ediyoruz. Şu anda geçiş sürecindeyiz ama nasıl olur nasıl biter bilmiyoruz. Gelemeyen mallar var. Mal niye gelmiyor nakliyeden dolayı... Çünkü piyasa belli değil. Belirleyemiyorlar. Adam sefere çıkıyor, bir önceki sefer diyelim 30 lira şimdi 45 lira. Nasıl karşılanacak ? Bunun bir silsilesi var. Şu anda ilk başlangıçta sıkıntı var. Boşluklar var. İzmir de aynı, burası da aynı. Mersin’den kamyon gelemiyor. Adamı arıyorum ‘bu şartlarda ben gelmem abi’ diyor. Mazotta bir 48 lira vardı, şimdi 72 lira. Daha da artacak diyorlar. Ne olur bilmiyoruz. Şu anda tarlayı işlemek için mazotta sıkıntı yaşıyoruz. Herşey mazotla çalışıyor. Üreticiye sürekli destek gelmesi lazım. Yoksa bu şekilde üretemeyecek.”
Maliyet zinciri
Esnaf, asıl sorunun üretim değil maliyet zinciri olduğuna dikkat çekerek, “Mal yerinde ucuz ama buraya gelene kadar fiyat ikiye katlanıyor. Nakliye, ambalaj, işçilik derken ürünün fiyatı şişiyor” dedi.
KDV’de indirim talebi
Hem esnaf hem de üreticiler, özellikle gıda taşımacılığında KDV indirimi ve sektöre özel destek talep ediyor.
Tablo ağırlaşabilir
Halcilerin sorunlarını dinleyen CHP’li Bakırlıoğlu da, Türkiye’nin zaten gıda enflasyonunda dünyada üst sıralarda olduğunu anımsatarak, şunları söyledi:
“Mazot zamları bu haliyle devam ederse önümüzdeki süreçte çok daha ağır bir tabloyla karşılaşacağız. Nakliye maliyetleri düşürülmeden gıda fiyatlarını kontrol etmek mümkün değil. Artan maliyetler nedeniyle bazı nakliyecilerin sefere çıkmak istemedikleri anlatılıyor. Akaryakıttaki bu fiyat artışına bir an önce çözüm bulunmalı.”
Yorumlar
Kalan Karakter: